Ekonomi & Siyaset Bilimi

Karma Ekonomi Sistemi ve Saf Kapitalizm Farkları

Karma ekonomik sistem, özel mülkiyete ve işletmelerle tüketicilerin sermayeyi özgürce kullanmasına izin veren bir ekonomi biçimidir. Bununla beraber, karma ekonomik sistemde devletler, herkesin yararına olduğu düşünülürse, ekonominin düzenlenmesi yoluyla müdahale edebilir.

Karma ekonomik sistemler devletin tüm üretim araçlarına sahip olmadığı anlamına gelir. Buna karşılık, saf kapitalizm, rekabet halindeki özel bireylerin zorlayıcı kamusal müdahale olmaksızın planlama, üretim ve ticaret yapmasına izin veren özgür, özel bir ekonomik sistemdir.

Saf kapitalizm, rekabet halindeki özel bireylerin hükumet müdahalesi olmaksızın planlama, üretim ve ticaret yapmasına izin veren özgür, özel bir ekonomik sistemdir. Karma bir ekonomik sistem, özel mülkiyete izin veren bir ekonomidir, ancak bazı konularda devletin katılımı vardır. Karma bir ekonomik sistemde, hükumetler, herkesin yararına olduğu düşünülürse çeşitli düzenlemeler yoluyla müdahale edebilir.

Farklı Ekonomik Sistemleri Anlamak

Devletçi düşünürler ve serbest piyasa düşünürleri arasında yüzyıllardır devam eden tartışmalara sarılmış pek çok siyasi ve ahlaki çağrışım var. Basit düzeyde, ekonomik sistem türleri arasındaki farklar açıktır: Bazı sistemler münferit mülk sahiplerinin haklarına daha yüksek bir değer verirken, diğerleri üretim ve dağıtımın devletin denetimine daha yüksek bir değer verir. Özetle, ekonomik sistemlerin üç kapsayıcı kategorisi vardır: sosyalizm, kapitalizm ve karma ekonomiler.

Sosyalizm

Bir dereceye kadar devlet veya üretimin sosyal kontrolü ile merkezi olarak planlanan bir ekonomik sisteme sosyalizm denir. Bu kategorinin aşırı biçimlerinde, devlet mal ve hizmetlerin çıktılarını ve fiyatlarını kontrol eder. Sosyalist sistemin en uç biçimlerinde, mal ve hizmetlerin nasıl dağıtılacağına ilişkin kararlar tamamen devlet tarafından alınır.

Başka bir deyişle, aşırı sosyalizm altında, insanlar yemek, barınma, gelir ve sağlık hizmetleri için yalnızca devlete bağımlıdır. Devlet tarafından yönetilen bir diktatörlük olan Kuzey Kore, tamamen sosyalist bir sistemin çok uç bir örneğidir.

Kapitalizm

Kapitalizm, özel şirketlerin ve bireylerin mülk ve sermaye mallarına sahip olduğu ekonomik bir sistemdir. Kapitalizmin temel esası, piyasanın (veya piyasayı etkileyen güçlerin) ekonomideki fiyatları ve üretimi belirlemesidir. Diğer bir deyişle, üretilen miktar ile mal ve hizmetlerin fiyatları, öncelikle bu mal ve hizmetlere yönelik arz ve talep tarafından belirlenir. Sonuç olarak, kapitalizm genellikle bir devlet veya komuta ekonomisi tarafından merkezi olarak planlanmış bir ekonominin tam tersi olan bir serbest piyasa ekonomisi olarak adlandırılır.

Saf kapitalizm: Kapitalizmin aşırı bir biçimidir. Aynı zamanda bırakınız yapsınlar kapitalizmi olarak da bilinir. Saf kapitalizmde, özel mülkiyet hakları ve sözleşme özgürlüğü, üretim ve ticaretin baskın çerçeveleridir. Laissez-faire ekonomisi, saygı duyulan özel mülkiyet hakları sisteminden gelişir. Saf kapitalizm, devletin ekonomiye ne kadar az katılımı olursa, tüm ekonominin yanı sıra vatandaşları ve işletmeleri de o kadar iyi durumda olacağı iddiası anlamına gelir. Başka bir deyişle, devlet kontrolleri, düzenlemeleri, kontrolleri ve dengeleri yoktur. Kapitalizmin bu aşırı biçiminde, mülk sahipleri – makinelerin, sermayenin ve diğer girdi kaynaklarının sahipleri dahil – devlet isteklerine bakılmaksızın, uygun gördükleri şekilde birbirleriyle sözleşme yapabilir ve ticaret yapabilir.

Karma Ekonomik Sistem

Karma ekonomik sistem, işletmelerin ve bireylerin özel mülkiyetinin olduğu, ancak içinde bir dereceye kadar devlet katılımının olduğu bir ekonomidir. Karma ekonomide devlet, üreticiler ve tüketiciler arasında değişen derecelerde özgürlüğe izin verir. Karma bir ekonomi, mülkiyet haklarına da değişen sınırlar koyar. Mülk sahipleri, birbirleriyle nasıl değiş tokuş yaptıkları konusunda sınırlıdır. Bu kısıtlamalar, asgari ücret yasaları, tarifeler, kotalar, vergiler, lisans kısıtlamaları, yasaklanmış ürünler veya sözleşmeler, doğrudan kamulaştırma, anti-tröst yasaları, yasal ihale yasaları, sübvansiyonlar gibi birçok biçimde gelir.

Amerika Birleşik Devletleri de dahil olmak üzere dünyadaki hemen hemen her ülke karma bir ekonomiye sahiptir. Hong Kong veya Avustralya gibi nispeten serbest piyasa ekonomileri bile hala karma ekonomidir. Batı demokratik cumhuriyetlerinde de, seçilmiş temsilcilerin çoğunluğu bu tür ihlallerin halkın yararına olduğunu düşünürse mülkiyet hakları ihlal edilebilir.

Örneğin Amerika Birleşik Devletleri’nde, ekonominin genellikle kapitalizm olarak işlediği özel mülkiyet ve üretim mülkiyeti mevcuttur. Ancak, şirketlerin ve sermaye piyasalarının düzenlenmesi olarak tarım için vergi indirimleri veya sübvansiyonlar gibi devlet müdahalesi vardır. ABD hükumeti ayrıca ABD Posta Hizmetleri gibi ekonominin yanı sıra ulusal savunma alanlarında kısmi mülkiyetin de sahibidir.

Kaynak: https://www.investopedia.com/ask/answers/050615/what-are-main-differences-between-mixed-economic-system-and-pure-capitalism.asp

Bazı içerikler, Turkau'nun genel görüşlerini ve ilkelerini yansıtmayabilir.

Turkau Çeviri

Turkau.com çeviri hesabıdır.

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak.

İlginizi çekebilir:

Başa dön tuşu