Koronavirüs Nedir? Ne Kadar Endişelenmeliyiz? (TheGuardian)

Corona virüsü nedir? Belirtileri nedir? 27 Ocak'ta son durum nedir? Kimlere bulaşır? Öldürücü müdür? Nasıl korunuruz?

“Koronavirüs Nedir? Ne Kadar Endişelenmeliyiz?” konulu bu yazı “27 Ocak 2020, Pazartesi, 13.00 GMT” tarihinde The Guardian websitesi theguardian.com adresinde yayınlanmıştır. Yazının asıl kaynağı, çevirinin sonunda yer almaktadır.

Wuhan’da hastalığa neden olan virüs nedir?
Yeni bir koronavirüstür – yani, daha önce hiç karşılaşılmayan koronavirüs ailesinin bir üyesidir. Diğer koronavirüsler gibi, hayvanlardan gelmiştir. Enfekte olanların çoğu, Çin kentinin merkezindeki Huanan deniz ürünleri toptancı pazarında çalıştı veya sık sık alışveriş yaptı ve canlı ve yeni kesilmiş hayvanlar sattı. Yeni ve rahatsız edici virüsler genellikle hayvan konakçılarından kaynaklanır. Ebola ve grip bunlara örnektir.

Başka hangi koronavirüsler oldu?
Şiddetli akut solunum sendromu (Sars) ve Orta Doğu solunum sendromu (Mers), hayvanlardan gelen koronavirüslerden kaynaklanır. Mers’in hörgüçlerden insanlara bulaştığına inanılıyor olsa da, her iki koronavirüs için orijinal konakçılar muhtemelen yarasalardı. 2002 yılında, Sars neredeyse kontrolsüz bir şekilde 37 ülkeye yayıldı, küresel paniğe neden oldu, 8.000’den fazla insanı enfekte etti ve 750’den fazla insan öldürdü.

Wuhan koronavirüsünün neden olduğu belirtiler nelerdir?
Virüs, zatürreye neden olur. Hastalananların öksürük, ateş ve nefes alma güçlüğü çektiği bildirilmektedir. Ağır vakalarda organ yetmezliği olabilir. Bu viral pnömoni olduğundan, antibiyotiklerin hiçbir faydası yoktur. Grip hastalığına karşı sahip olduğumuz antiviral ilaçlar çalışmaz. İnsanlar hastaneye kaldırılırsa, akciğerleri, diğer organları ve sıvıları için destek alabilirler. İyileşme, bağışıklık sistemlerinin gücüne bağlı olacaktır. Ölenlerin çoğunun halihazırda sağlıksız olduğu bilinmektedir.

Virüs bir kişiden diğerine bulaşıyor mu?
İnsandan insana bulaştığı, Çin’in ulusal sağlık komisyonu tarafından onaylandı. 27 Ocak’tan itibaren Çin makamları 2.700’den fazla vaka ve 56 ölümü kabul etmişti. Geçen hafta, teyit edilen enfeksiyon sayısı üç kattan fazla arttı ve 13 ilde Pekin, Şanghay, Chongqing ve Tianjin belediyelerinde vakalar bulundu. Virüs Çin dışında da onaylandı, Hong Kong, Makao, Japonya, Nepal, Singapur, Güney Kore, Tayvan, Tayland, ABD ve Vietnam’da. Şu anda İngiltere’de doğrulanmış herhangi bir vaka olmamıştır, virüs için test edilen 14 kişinin hepsi negatiftir. Hafif semptomları olan kişiler tespit edilmemiş olabileceğinden, virüse yakalanan gerçek sayı çok daha yüksek olabilir. DSÖ Imperial College Londra’daki modelleme, 100.000 vaka olabileceğini ve belirsizliğin 30.000 ile 200.000 arasında olduğunu belirlediğini gösteriyor.

Uzmanlar ne kadar endişeli?
Koronavirüsün, milyonlarca Çinliin kutlamak için eve seyahat ettiği 24 Ocak’ta başlayan bir hafta süren ay yeni yıl tatilleri sırasında daha geniş çevrelere yayılabileceği korkusu vardı, ancak şenlikler büyük ölçüde iptal edildi ve Wuhan ve diğer Çin şehirleri karantinaya alındı. Şu anda, her zaman gripte olduğu gibi, sağlıksız kişilerin en büyük risk altında olduğu görülmektedir. Önemli bir endişe; belirtilerin şiddeti aralığıdır – bazı insanlar sadece hafif hastalığa yakalanırken, diğerleri ciddi şekilde hastalanır. Bu, enfekte olan gerçek sayıları ve insanlar arasındaki bulaşma derecesini belirlemeyi zorlaştırır. Ancak yetkililer yayılmayı durdurmaya istekli olacaklar ve virüsün şimdiye kadar göründüğünden daha güçlü olabileceği konusunda endişeliler.

Neden normal gripten daha kötü?
Yeni koronavirüsün ne kadar tehlikeli olduğunu henüz bilmiyoruz – ve daha fazla veri girene kadar bilemeyiz. Bildirilen 2.827 vakadan seksen bir ölüm, %3 ölüm oranı anlamına gelecektir. Bununla birlikte, virüsün enfekte olduğu, ancak hastaneye gitmek için yeterince ciddi semptomları olmayan ve bu nedenle verilerde sayılmayan çok daha büyük bir insan havuzu olabileceğinden, bu büyük bir tahmin olabilir. Karşılaştırma için, mevsimsel grip tipik olarak %1’in altında bir ölüm oranına sahiptir ve her yıl küresel olarak yaklaşık 400.000 ölüme neden olduğu düşünülmektedir. Sars’ın ölüm oranı %10’dan fazlaydı. Bilim adamlarının önümüzdeki haftalarda daha net bir fikir edinmesi gereken bilinmeyen bir başka anahtar, koronavirüsün ne kadar bulaşıcı olduğudur. Önemli bir fark, gripten farklı olarak, yeni koronavirüs için aşı çözümü olmamasıdır, bu da nüfusun savunmasız üyelerinin – yaşlı insanlar veya mevcut solunum veya bağışıklık problemleri olanların – kendilerini korumasının daha zor olduğu anlamına gelir. Kendinizi iyi hissetmiyorsanız bol bol el yıkamak ve insanlardan uzak durmak önemlidir. Mantıklı bir adım, salgın daha geniş bir salgına dönüşürse sağlık hizmetleri üzerindeki yükü azaltacak olan grip aşısını elde etmektir.

Panik yapmalı mıyız?
Hayır. Virüsün Çin dışına yayılması endişe vericidir, ancak beklenmedik bir gelişme değildir. Dünya Sağlık Örgütü’nün salgını uluslararası endişe duyulan bir halk sağlığı acil durumu olarak ilan etme olasılığını arttırmaktadır. Kilit meseleler, bu yeni koronavirüsün insanlar arasında ne kadar bulaşıcı olduğu ve hangi oranın ciddi şekilde hastalanacağı ve hastanede kalmasıdır. Genellikle kolayca yayılan virüsler daha hafif bir etkiye sahiptir.

Sağlık çalışanları, beklenmedik bir şekilde etkilenen bir bölgeye seyahat eden solunum semptomları olan biriyle karşılaşırlarsa risk altında olabilirler. Genellikle, koronavirüs yaşlı insanlara en sert şekilde vuruyor gibi görünmektedir, çocuklarda az sayıda vaka vardır.


Kaynakça: https://www.theguardian.com/science/2020/jan/27/what-is-coronavirus-symptoms-sars-china-wuhan

Turkau Çeviri

Turkau.com çeviri hesabıdır.

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak.

Başa dön tuşu
Kapalı