Avrasya Nedir? Avrasya Neresi?

Avrasya, Avrupa ve Asya kıtalarını kapsayan bir terimdir; her iki kıtayı da kapsayan geniş kıta kara kütlelerini ifade etmek için kullanılır. Toplamda 21 milyon kilometrekarelik bir alana; Avrupa’nın batı sınırlarından Rusya’nın Pasifik kıyılarına kadar uzanır. 2016 yılı itibariyle Avrasya, 90 farklı ülkede yaşayan 5.175 milyar nüfusa (dünya nüfusunun yaklaşık %70’ini oluşturmaktadır) ev sahipliği yapmaktadır. Dünyanın kara kütlelerinin yaklaşık 1/3’ünü kapsamaktadır. Tarihsel olarak Karadeniz ve Avrupa Denizi olarak görülen Avrupa ve Asya arasındaki sınır çizgisi; bugün değişime uğramıştır. Günümüzde, Ural ve Kafkasya hattı daha çok iki kıtayı ayırmak için kullanılmaktadır.

Coğrafya

Coğrafyacılar, genellikle bir kıtanın tanımlanmasındaki kriterlerden biri olan bağımsız bir tektonik plakaya sahip olması gerektiğini düşünür. Bu bağlamda Avrupa ve Asya’nın sınırları doğru tanımlanmamıştır ve bunların iki ayrı kıta olduğu fikri bile tartışılabilir ve Avrasya’nın tek bir kıta olarak kabul edilmesi gerekir. Tarihsel ve sosyal açıdan ise, kıta iki parçalı olarak kabul edilir: Avrupa ve Asya. Ural Dağları, Karadeniz, Kafkas Dağları ve Hazar Denizi, iki kıtayı birbirinden ayıran doğal sınırlardır.

Kıta 2016 Nüfusu (milyon) Dünya Nüfusuna Oranı
Asya 4436,2 %59.69
Avrupa 738,8 %9.94

Avrupa ve Asya arasındaki iki farklı kıta olarak bölünmüşlük, tarihi/içtimai kaynaklıdır. Çünkü kıtalar arasında gerçek bir fiziksel ayrışma yoktur. Avrasya, bazı kişi ve görüşlerce tek kıta olarak tanınır.

Jeopolitik

Avrasya, Süveyş Körfezi yakınındaki dar bir toprak şeridi ile Afrika’ya bağlanır. Üç kıta birlikte, Afro-Avrasya olarak adlandırılan bitişik kara kütlelerini oluşturur. Sadece Avrasya, dünyadaki coğrafi arazi alanının %36’sından fazlasını oluşturur. Bununla birlikte, Avrasya’nın sadece anakaraya değil, aynı zamanda iki kıtanın bir parçasını oluşturan çok sayıda (küçük ve büyük) adaya atıfta bulunduğunu anımasamak önemlidir. İngiltere, Filipinler, Japonya ve Endonezya gibi ülkeler buna örnek gösterilebilir. Kıtalararası ülkeler tanımı ise; çoğunlukla Asya ve Avrupa’yı ayrı kıtalar olarak anlamaya dayanarak, Türkiye ve Rusya gibi ülkeleri kapsar.

Aslında, “Avrasya” coğrafi bir kavramdır: bu anlamda, sadece en büyük kıtadır; Avrupa ve Asya’nın birleşik toprak kütlesini ifade eder. Bununla birlikte, jeopolitik olarak, kelimenin her milletin kendine özgü jeopolitik çıkarlarını yansıtan birkaç farklı anlamı vardır.

Avrasya Ülkeleri

Asya’dakiler Avrupa’dakiler
Afganistan Arnavutluk
Ermenistan Andorra
Azerbeycan Avusturya
Bahreyn Belarus
Bangladeş Belçika
Butan Bosna Hersek
Brunei Bulgaristan
Kamboçya Hırvatistan
Çin Çekya
Gürcistan Kıbrıs
Hindistan Danimarka
Endonezya Estonya
İran Finlandiya
Irak Fransa
İsrail Almanya
Japonya Yunanistan
Ürdün Macaristan
Kazakistan İzlanda
Kuveyt İrlanda
Kırgızistan İtalya
Laos Kosova
Lübnan Letonya
Malezya Lihtenştayn
Maldivler Litvanya
Moğolistan Lüksemburg
Myanmar Malta
Nepal Moldova
Kuzey Kore Monako
Umman Karadağ
Pakistan Hollanda
Filistin Norveç
Filipinler Kuzey makedonya
Katar Polonya
Suudi Arabistan Portekiz
Singapur Romanya
Güney Kore San Marino
Sri Lanka Sırbistan
Suriye Slovakya
Tayvan Slovenya
Tacikistan ispanya
Tayland İsveç
Timor-Leste İsviçre
Türkmenistan Ukrayna
Birleşik Arap Emirlikleri Birleşik Krallık
Özbekistan Vatikan Şehri
Vietnam Rusya
Yemen Türkiye

İklim

Avrasya, geniş bir alana yayıldığından dolayı, birçok ekosisteme ve çok sayıda kara formuna ev sahipliği yapar. Büyük Gobi Çölü’nden, yükselen Himalayalara; Büyük Avrupa Ovası’ndan, Akdeniz Kıyılarına; Sibirya’nın sert soğuk bölgelerinden, Hint Okyanusu’nun sert kumsallarına kadar; Avrasya neredeyse her türlü iklim koşulunu bünyesinde barındırır.

Avrasya Hakkında Bazı Bilgiler

  • Avrasya yaklaşık 55.000.000 kilometre kare ve dünyanın toplam arazi alanının yaklaşık 36.2’sini kapsar.
  • Kara kütlesi 5 milyardan fazla insanı barındırır. İnsan nüfusunun yaklaşık %70’ine denk geliyor.
  • İnsanlar ilk önce 60.000 ila 125.000 yıl önce Avrasya’ya yerleşmiştir.
  • Fizyolojik olarak Avrasya tek bir kıtadır. Avrasya’nın tektonik levhasında Avrasya’nın birçoğu, Amur Plakası, Yangtze Plakası, Sunda Plakası, Burma Plakası, Hint Plakası, Arap Plakası, Anadolu Levhası ve Ege Levhası’nı da kapsamaktadır. Avrasya’nın jeodinamiği, Avrasya Plakası ve Hint Plakası arasındaki etkileşim tarafından belirlenmektedir.
  • Büyük Britanya, İzlanda ve İrlanda’nın yanı sıra Japonya, Filipinler ve Endonezya’nın da bulunduğu bazı büyük adalar, genellikle bitişik toprak kütlelerinden ayrı olmakla birlikte Avrasya’nın popüler tanımına dahildir.

Kaynakça

  • https://www.mapsofworld.com/answers/geography/what-is-eurasia/
  • https://www.thoughtco.com/what-is-eurasia-1435090
  • https://www.sciencedirect.com/science/article/pii/S1879366509000037

Mustafa Sarıkaya

Gazi Üniversitesi Siyaset Bilimi ve Kamu Yönetimi

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak.

Başa dön tuşu
Kapalı