Han Altay’ın Ressamı: Altay Türkü Grigoriy İvanoviç Çoros-Gurkin

Altay Türklerinin İlk Ressamı ve Siyasi Öncüsü (1870-1937)

Grigoriy İvanoviç Çoros-Gurkin (1870-1937), Altay Türklerinin önemli boylarından Çoros boyuna mensup, hem Altay bölgesinin hem de Sibirya’nın ilk profesyonel ressamı, etnografı, folkloristi, şairi ve ilk kurucu politik lideridir.

Sanat hayatına Altay misyoner teşkilatında ikon boyayarak başlayan Gurkin, kısa sürede yeteneğiyle tanınan profesyonel bir sanatçıya dönüşmüş ve eserlerinde Altay halk kültürünü, insanını ve doğasını başarıyla işlemiştir.

Altaylardaki Göçebeler Türkler Tablosu, Grigoriy İvanoviç Çoros Gurkin
Altaylardaki Göçebeler Türkler Tablosu, Grigoriy İvanoviç Çoros Gurkin

1917-1920 yılları arasında gelişen sosyo-politik olaylarda öncü bir rol üstlenerek Altay Türklerini temsil eden kurucu bir siyasi figür haline gelen Gurkin, bu dönemdeki faaliyetleri nedeniyle sonraki yaşamında Sovyet rejimi tarafından “Sovyet karşıtı”, “Türkçü”, “Japon ajanı” ve “halk düşmanı” olarak damgalanmıştır.

Milletine ve topraklarına adanmış trajedi dolu yaşamı, Stalin dönemi temizlik hareketleri (Repressiya) sırasında 11 Ekim 1937’de infaz edilmesiyle son bulmuş; ölümünden yıllar sonra, 1956’da iade-i itibar verilerek aklanmıştır.

Günümüzde tesirleri yüz yılı aşkın süredir devam eden Çoros-Gurkin, hem çok yönlü sanatçı kimliğiyle hem de Sibirya Türklüğü ile genel Türk tarihi içindeki kurucu ve birleştirici rolüyle önemli bir figürdür.

Han Altay, Khan Altai (1912), Grigoriy İvanoviç Çoros Gurkin
Han Altay, Khan Altai (1912), Grigoriy İvanoviç Çoros Gurkin
Kaynak: DİLEK, İ. Ressam ve Sosyo-Politik Bir Figür Olarak Grigoriy İvanoviç Çoros-Gurkin (1870-1937). Bayterek Uluslararası Akademik Araştırmalar Dergisi, 2024, 7.2: 299-322, Google Akademik.

Turkau

Turkuaz Akademi

Bir yanıt yazın

E-posta adresiniz yayınlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir

Diğer İçerikler:

Başa dön tuşu