Hamdullah Suphi Tanrıöver

Hamdullah Suphi Tanrıöver (1885–1966), edebiyatçılığı kadar, özellikle Kurtuluş Savaşı ve Cumhuriyetin ilk yıllarında sergilediği hitabet gücüyle “Millî Hatip” ve “Cumhuriyet Hatibi” sıfatlarını kazanmış, Türk fikir ve siyaset tarihinin en etkili şahsiyetlerinden biridir. Tanzimat dönemi devlet adamı Abdüllatif Suphi Paşa’nın oğlu olarak seçkin bir kültür çevresinde yetişen Tanrıöver; Fecr-i Âti ile başladığı edebî yaşamını, Ziya Gökalp ile tanışmasının ardından Millî Edebiyat akımı ve Türkçülük ülküsüyle derinleştirmiştir. 1912 yılından itibaren aralıklarla toplam 34 yıl boyunca başkanlığını yürüttüğü Türk Ocakları ile özdeşleşen Tanrıöver, bu kurum aracılığıyla milli kültürün yayılmasında ve Türk modernleşmesinin halk nezdinde benimsenmesinde başrol oynamıştır. Siyasi kariyerinde Son Osmanlı Meclis-i Mebusanı ile TBMM’nin birçok döneminde milletvekilliği yapan ve iki kez Millî Eğitim Bakanlığı görevini üstlenen Tanrıöver, İstiklâl Marşı’nı Meclis kürsüsünde ilk kez okuyan ve şairi Mehmet Akif’i yarışmaya katılmaya ikna eden kişi olarak tarihimize sembolik bir imza atmıştır. Uzun yıllar Bükreş Büyükelçisi olarak görev yaptığı dönemde Gagavuz Türkleri ile yakından ilgilenen ve onlara eğitim desteği sağlayan Tanrıöver, hem Cumhuriyet’in kuruluş yıllarındaki coşkulu hatipliği hem de Türk ocağı çatısı altındaki kurumsal hizmetleriyle, Türk milliyetçiliğinin hem düşünsel hem de teşkilatsal yapısının mimarlarından biri olarak 1966 yılında vefat etmiştir.