JeopolitikKitap

Stratejik Vizyon (Zbigniew Brzezinski) Kitap İncelemesi

Zbigniew Brzezinski - Stratejik Vizyon (İncelemesi, Özeti, Konusu ve Kitap Alıntıları)

Zbigniew Brzezinski, Stratejik Vizyon adlı kitabında yakın ve orta vadeli geleceğin jeopolitik manzarasını şekillendirecek güçleri ele alıyor. Brzezinski; Amerika (ve Batı)’nın göreceli jeopolitik gerilemesinin, dünya çapındaki siyasî ayaklanmaların ve buna bağlı olarak küresel gücün farklı yapılara yayılması ele aldığı bu eserde, 2025 sonrasında bir dünyanın “Çin kontrolünde değil, kaotik bir düzende” olacağını öngördüğünü ifade ediyor.

Başka bir deyişle, birçok düşünürün beklediği şekliyle “hegemonik bir Çin egemenliği” değil, daha yüksek belirsizlik düzeyi ve gittikçe karmaşıklaşan bir jeopolitik düzen öngörüyor. Belirsizliğin ve dolayısıyla ülkelerin kendi jeopolitik paradigmalarını yanlış hesaplama potansiyelinin arttığını, “ABD’nin küresel alanda yapıcı işbirliği için daha geniş bir jeopolitik temel oluşturmaya çalışması gerektiğini savunuyor.

Spesifik olarak, daha dinamik ve stratejik olarak düşünen bir Amerika olması gerektiği anlatılan kitapta; birleştirici bir Avrupa ile birlikte, yükselen ve giderek daha iddialı olan Doğu ile birlikte sorumlu bir ortak olarak hareket edebilme gerekliliğini ele alıyor. 

Brzezinski, kitabın ilk yarısında, Batı’nın yükselen Asya’nın karşısında gerilediği manzarayı inceliyor. Ayrıca küresel olarak giderek artan bir politik bilinçliliğin etkilerini ve Amerika’nın iktidardaki göreceli düşüşünün daha fazla farkındalığını da açıklıyor. 2025 sonrası (Amerika düzeninden sonraki) dünyada jeopolitik peyzaja dair -Asya’nın yükselişini öngören birçok yorumcu otomatik olarak hegemonik bir Çin’in egemen olduğu yeni bir dünya düzenini iddia ederken- Brzezinski, aslında dünyanın daha fazla kaotik bir durumda olacağını iddia ediyor.

Bu bağlamda ilk olarak Amerika’nın gerilemesi, nüfuz arttırmak için küresel bir mücadelenin habercisi olacaktır. Çin, Amerika’nın rolünün bırakacağı boşluğu doldurmada isteksiz olacaktır. Nüfuz için sonraki mücadele, Çin ve Hindistan arasındaki açık bir çatışma gibi, özellikle Asya’daki küresel gerilimleri tetikleyebilir.

Brzezinski, yakın vadede ABD’nin uluslararası arenada ikili bir rol oynaması gerektiğini savunuyor: “Doğu’da eş zamanlı bir dengeye vararak kendisini yeniden canlandırmalı ve daha büyük ve daha etkili bir Batı oluşumunu desteklemeli.” Bu kapsamda örneğin, Avrupa’nın Türkiye ile Rusya’yı Avrupa Birliği’ne entegre etmeye çalışması gerektiğini savunmaktadır. 

Zbigniew Brzezinski – Stratejik Vizyon Alıntıları

  • Siyasi uyanış, ilk evrelerinde son derece sabırsız ve şiddete yakın olma eğilimindedir ve derin bir tutku ve tarihsel olarak kendini haklı çıkarma duygusuyla körüklenmektedir. Buna ek olarak, erken siyasi uyanışta, ulusal, etnik ve dini kimliğe- soyut siyaset kavramlarından ziyade, özellikle nefret edilen bir dış güce karşı muhalefet üzerinden tanımlanan- odaklanma söz konusudur.
  • Amerika’nın beşinci büyük güvenlik açığı, dünya hakkında oldukça cahil bir halka sahip olmasıdır. Rahatsız edici olan gerçek şudur ki, ABD halkı temel dünya coğrafyası, güncel olaylar ve hatta dünya tarihinin önemli dönemleri hakkında korkutucu derecede kısıtlı bilgiye sahiptir. Bu gerçek kesinlikle kamu eğitim sisteminin eksikliğinden kaynaklanmaktadır.
  • Türkiye’nin umut verici modern ve seküler bir devlete doğru artarak devam eden dönüşümü -basın özgürlüğü, eğitim ve insani gelişim gibi bazı sosyal alanlarlarda devam eden bazı engellere rağmen- vatandaşlarına vatanseverce bir özgüven veriyor ki bu özgüven, eğer Türkiye kendisinin sürekli Avrupa tarafından reddedildiğini hissederse Batı karşıtı bir eğilime dönüşebilir.
  • Günümüzün sömürgecilik sonrası dünyasında, siyasî olarak yeni yeni uyanmakta olan toplumlar, kendi göreceli yoksunluğunu, uzun süren dış tahakkümü, haysiyetinin yok sayılmasını ve süregelen ferdi kayıplarını; Batı egemenliğinin kolektif mirası gibi yorumlayan ortak tarih anlatısının bir parçası oldu.
  • Sovyetler Birliği tarafından başlatılan ve dokuz yıl süren olağanüstü gaddar savaşla yerle bir olan, Sovyetlerin çekilmesinin ardından geçen on yıl boyunca Batı tarafından görmezden gelinen, Pakistan’ın desteğiyle iktidarı ele geçiren orta çağdan kalma Taliban liderleri tarafından kötü yönetilen, Bush yönetiminde yedi yıl süren gönülsüz ABD askeri operasyonlarına ve münferit iktisadî desteğe maruz kalan Afganistan, darmadağın olmuş bir ülkedir.
  • Küresel gücün dağıtımında ve küresel çekişmenin kurulmasında devam eden değişiklikler, Amerika’nın cahil bir garnizon devleti zihniyetine geri çekilmemesi veya kendi kendini doğrulayan kültürel hedonizmde çürütmemesini zorunlu kılıyor.

(Bu yazıdaki bakış açıları; Turkau'nun genel görüşlerini ve ilkelerini yansıtmayabilir.)

Turkau

Turkau.com ana editör hesabı.

Bir Yorum

  1. Brzezinski’nin Büyük Satranç Tahtası isimli kitabını herkes bilir ama Stratejik Vizyon isimli kitabını çoğu kişi bilmez. Stratejik Vizyon isimli kitapta Çin’in nasıl dize getirilebileceğini gayet basit bir şekilde anlatıyor.

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak.

Başa dön tuşu
Kapalı