Üçüncü Dünya Ülkeleri Kavramı Nedir?

Üçüncü Dünya Ülkeleri Kavramı Nedir? Üçüncü Dünya Ülkeleri Ortak Özellikleri Nelerdir?

“Üçüncü Dünya” kavramı, gelişmekte olan ülkeleri tanımlamak için kullanılan bir terimdir. Soğuk Savaş sırasında görüşleri NATO/kapitalizm veya Sovyetler Birliği/Komünizm ile aynı çizgide olmayan ülkeleri belirtmek için Fransız antropolog ve tarihçi Alfred Sauvy tarafından ortaya atılmıştır. Sürekli gelişen/değişen tanımlar olmakla beraber, üçüncü dünya ülkeleri kavramı, yüksek bebek ölümü, düşük ekonomik gelişme, yüksek yoksulluk, doğal kaynakların düşük kullanımı ve sanayileşmiş ülkelere aşırı bağımlılıktan muzdarip olan ülkeleri tanımlamaya yarar.

Üçüncü Dünya Ülkeleri

Üçüncü dünya ülkeleri ile ifade edilen ülkeler, gelişmekte olan ve teknolojik olarak daha az gelişmiş olan Asya, Afrika, Okyanusya ve Latin Amerika ülkeleridir. Üçüncü dünya ülkeleri gelişmiş ülkelere bağımlı ekonomilere sahip olma eğilimindedir. İstikrarsız devlet yapıları vardır. Kilit bir özellik, güçlü bir orta sınıfın bulunmaması, düşük ekonomik gelire sahip olan yoksul milyonlarca insan, ülkenin zenginliğini ve kaynaklarını kontrol eden çok küçük bir seçkin üst sınıf olmasıdır. Üçüncü dünya uluslarının çoğunda çok büyük dış borçlar söz konusudur.

Jeopolitik Kavramsal Perspektif

Üçüncü Dünya ülkeleri kavramı, daha çok ABD ve Sovyetler Birliği ile aynı hizada olmayan Asya ve Afrika ülkelerini ifade eder. Kavramsal perspektifte: Amerika Birleşik Devletleri, Birinci Dünya’nın bir üyesi olarak kabul edilir – Rusya, İkinci Dünya’nın bir üyesi olarak kabul edilir. Bu çerçevede birinci dünya ülkeleri, Amerika ve müttefikleri olan Batı bloku; ikinci dünya ülkeleri, Sovyetler ve Çin ile müttefiklerinin oluşturduğu Doğu bloku, üçüncü dünya ülkeleri ise geriye kalan ülkelerden ve özellikle bağlantısızlar hareketi ülkelerinden oluşur. Günümüzde, Sovyetler Birliği artık var olmadığından, “Üçüncü Dünya” kavramının tanımı tartışmaya ve yorumlamaya açıktır.

Gelişmekte Olan Ülkeler ve Üçüncü Dünya Ülkeleri

Üçüncü Dünya ülkeleri olarak tanımlanan ülkeler, az gelişmiş ekonomilere sahiptir. Bu ülkelerde, düşük eğitim seviyeleri, zayıf eğitim/ulaşım altyapısı, kirli çevre, gerekli sağlık hizmetlerine sınırlı erişim başta olmak üzere çeşitli insanî imkanların dünyanın daha gelişmiş ülkelerinde yaşayanlardan çok daha düşük olduğu anlamına gelir.

Üçüncü Dünya Ülkelerinin Ortak Özellikleri

Dünya Siyasi Haritası
Dünya Siyasi Haritası

Birçoğu sömürge geçmişini paylaşan ve çeşitli, gelişmekte olan, az gelişmiş ya da en az gelişmiş ülkeler olarak adlandırılan Afrika, Asya, Latin Amerika ve Orta Doğu ülkelerinin çoğunda ortak ad olarak kullanılmıştır. Dünya nüfusunun yüzde 75’ini oluşturan toplulukların, kaynaklarının yalnızca yüzde 20’sini tüketmesine atıfta bulunur.

Genel olarak (1) sanayileşmenin yavaş hızı, (2) düşük ve çok düşük seviyelerde kişi başına ekonomik gelir, (3) düşük okuma yazma düzeyleri ile birlikte yüksek hızlı bir nüfus artışı (4) zayıf sağlık hizmetleri ve yetersiz ulaşım altyapısı, (5) başlıca döviz kazancı olarak tarımsal ve emtia ihracatına bağımlı olmak, üçüncü dünya ülkeleri olarak adlandırılan ülkelerin özellikleri olarak ifade edilmektedir.

Kaynaklar

  • https://www.nationsonline.org/oneworld/third_world_countries.htm
  • http://www.businessdictionary.com/definition/Third-World.html
  • https://www.investopedia.com/terms/t/third-world.asp

Mustafa Sarıkaya

Gazi Üniversitesi Siyaset Bilimi ve Kamu Yönetimi

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak.

Başa dön tuşu
Kapalı