Ahmed Vefik Paşa
Ahmet Vefik Paşa (1823–1891), Osmanlı İmparatorluğu’nun son dönemlerinde devlet adamlığı, diplomatik başarıları ve özellikle “ilmî Türkçülük” akımının öncüsü olarak bıraktığı derin entelektüel mirasıyla tanınan, çok yönlü bir aydındır. İyi derecede bildiği birçok Batı dili ve Doğu dillerindeki derinliğiyle dönemin en donanımlı isimlerinden biri olan Paşa; Tercüme Odası’ndaki çalışmalarından başvekillik görevine, Sayıştay’ın ilk başkanlığından Bursa valiliğine kadar devletin pek çok kademesinde hizmet vermiş, özellikle Bursa’da modern belediyecilik uygulamalarıyla ve Anadolu’da tiyatronun kurumsallaşmasına öncülük etmesiyle unutulmaz izler bırakmıştır. Osmanlı Türkçesini Farsça ve Arapça etkisinden arındırmaya yönelik çabaları, Lehçe-i Osmânî gibi sözlük çalışmaları ve Türk tarihini Osmanlı merkezli bakıştan kurtarıp daha geniş bir Türk dünyası coğrafyasına taşıyan çevirileriyle Türk milliyetçiliği düşüncesinin temelini atanlar arasında yer almıştır. Molière’den yaptığı çevirilerle Batı tarzı tiyatronun halka ulaşmasını sağlayan, engin kütüphanesiyle döneminin en büyük entelektüel odaklarından birini kuran ve hayatının son yıllarını bu bilimsel çalışmalara vakfeden Ahmet Vefik Paşa, hem bürokrasideki yenilikçi kimliği hem de Türk dili ve kültürü üzerine yaptığı öncü araştırmalarla modern Türk düşünce tarihinde müstesna bir yere sahiptir.
