Stratejik Vizyon (Zbigniew Brzezinski) Kitap İncelemesi

Zbigniew Brzezinski’nin Stratejik Vizyon kitabı, küresel dengelerin değişimini Amerika merkezli bir bakış açısıyla inceliyor.

Çin’in mutlak hegemonya kuramayacağını, ancak dünyanın da düzenli bir yapıda ilerlemeyeceğini öngörerek belirsiz bir jeopolitik gelecek tasviri sunuyor.

Batı’nın gerilemesine dair endişelerini dile getirirken, ABD’nin küresel işbirliğini güçlendirmesi gerektiğini savunuyor.

Ancak kitap, Amerika’nın liderliğini kaçınılmaz bir gerçeklik olarak sunarak alternatif güç merkezlerini birer tehdit unsuru gibi ele alıyor.

Özetle, küresel dengeleri çok merkezli bir gerçeklik yerine ABD eksenli bir mücadele çerçevesinde değerlendirmesiyle eleştiriye açık bir çalışma olarak öne çıkıyor.

Zbigniew Brzezinski – Stratejik Vizyon Alıntıları

“Siyasi uyanış, ilk evrelerinde son derece sabırsız ve şiddete yakın olma eğilimindedir ve derin bir tutku ve tarihsel olarak kendini haklı çıkarma duygusuyla körüklenmektedir. Buna ek olarak, erken siyasi uyanışta, ulusal, etnik ve dini kimliğe- soyut siyaset kavramlarından ziyade, özellikle nefret edilen bir dış güce karşı muhalefet üzerinden tanımlanan- odaklanma söz konusudur.”

“Amerika’nın beşinci büyük güvenlik açığı, dünya hakkında oldukça cahil bir halka sahip olmasıdır. Rahatsız edici olan gerçek şudur ki, ABD halkı temel dünya coğrafyası, güncel olaylar ve hatta dünya tarihinin önemli dönemleri hakkında korkutucu derecede kısıtlı bilgiye sahiptir. Bu gerçek kesinlikle kamu eğitim sisteminin eksikliğinden kaynaklanmaktadır.”

“Türkiye’nin umut verici modern ve seküler bir devlete doğru artarak devam eden dönüşümü -basın özgürlüğü, eğitim ve insani gelişim gibi bazı sosyal alanlarlarda devam eden bazı engellere rağmen- vatandaşlarına vatanseverce bir özgüven veriyor ki bu özgüven, eğer Türkiye kendisinin sürekli Avrupa tarafından reddedildiğini hissederse Batı karşıtı bir eğilime dönüşebilir.”

“Günümüzün sömürgecilik sonrası dünyasında, siyasî olarak yeni yeni uyanmakta olan toplumlar, kendi göreceli yoksunluğunu, uzun süren dış tahakkümü, haysiyetinin yok sayılmasını ve süregelen ferdi kayıplarını; Batı egemenliğinin kolektif mirası gibi yorumlayan ortak tarih anlatısının bir parçası oldu.”

“Sovyetler Birliği tarafından başlatılan ve dokuz yıl süren olağanüstü gaddar savaşla yerle bir olan, Sovyetlerin çekilmesinin ardından geçen on yıl boyunca Batı tarafından görmezden gelinen, Pakistan’ın desteğiyle iktidarı ele geçiren orta çağdan kalma Taliban liderleri tarafından kötü yönetilen, Bush yönetiminde yedi yıl süren gönülsüz ABD askeri operasyonlarına ve münferit iktisadî desteğe maruz kalan Afganistan, darmadağın olmuş bir ülkedir.”

“Küresel gücün dağıtımında ve küresel çekişmenin kurulmasında devam eden değişiklikler, Amerika’nın cahil bir garnizon devleti zihniyetine geri çekilmemesi veya kendi kendini doğrulayan kültürel hedonizmde çürütmemesini zorunlu kılıyor.”